Laat het ons eens over bomen hebben!

Dat bomen omwille van diverse redenen van levensbelang zijn, daar is hopelijk iedereen van overtuigd. Zo zuiveren bomen de lucht, bieden ze verkoeling, slaan ze koolstof op, reguleren ze de waterhuishouding, bieden ze bescherming aan planten en dieren, zorgen ze voor verkoeling, zijn ze een grondstof, leveren ze voedsel, ….

Bomen hebben dus vele functies, en zeker in de context van de klimaatverandering en de biodiversiteit kan hun rol niet genoeg onderstreept worden.

Maar hoeveel bomen zijn er eigenlijk? En zijn al onze tuinen samen van belang in dit geheel? Vormen onze tuinen een gefragmenteerd bos?

Over het totaal aantal bomen in Vlaanderen en bij uitbreiding in België is eigenlijk weinig gekend. De meest nauwkeurige cijfers zijn afkomstig van een zeer uitgebreide studie uit 2015, gepubliceerd in het vakblad Nature, waar wereldwijd het aantal bomen en de boomdichtheid werd berekend. België zou hierin de 125ste plaats bekleden met ongeveer 17.000 bomen per km².

In deze studie, gepubliceerd in het tijdschrift Nature in 2015, werden voor het eerst satellietbeelden gecombineerd met een enorm aantal (430.000)
metingen aan de grond van het aantal bomen wereldwijd. Wereldwijd staan er zo een 3.040.288.194.283 bomen van meer dan tien centimeter dikte op borsthoogte. Dat zijn er 3040 miljard. Dat zijn er grofweg 422 per persoon Dat kan misschien wel veel lijken, maar het slechte nieuws is dat de onderzoekers schatten dat mensen op dit moment verantwoordelijk zijn voor het verdwijnen van 15,3 miljard bomen per jaar. Het boomverlies ligt het hoogst in de tropen. Tevens is het aantal bomen met wel 46% gedaald sinds mensen zijn begonnen met het bewerken van grond.

Elke boom is dus van belang. En ook deze in onze tuin.

Daar waar, voor zover ik weet, in voorgaande tuinonderzoeken niet werd gepeild naar het aantal bomen, gebeurde dit in de grote tuinbevraging (https://groennegenduust.com/de-grote-tuinbevraging/) wel. Het gaat hier natuurlijk over schattingen aangegeven door de respondent zelf. Voor de bemonsterde tuinen zouden we spreken over een totaal van rond de 5.700 bomen.  Gegeven de oppervlakte aan bemonsterde tuinen  komt dit neer op een boomdichtheid van +/- 5.260 bomen per km², hetgeen ongeveer iets minder is dan een derde van de boomdensiteit voor gans België, waarbij bossen en parken zijn meegerekend.

De gegevens met betrekking tot de boomdensiteit voor de bemonsterde tuinen laat ons voor de eerste maal toe een grove schatting te maken van het totaal aantal bomen in de Vlaamse tuinen. Een extrapolatie van de cijfers naar de totale tuinoppervlakte leidt tot een indicatief totaal van 5,8 miljoen bomen groter dan 3 meter voor al onze tuinen in Vlaanderen. Ruw geschat zou dit betekenen dat de bomen in onze tuinen goed zijn voor 4% van alle bomen in Vlaanderen.

Zoals reeds aangegeven zijn de cijfers hierboven extrapolaties op basis van de combinatie van de resultaten van dit onderzoek met de gegevens uit andere onderzoeken. Het is echter bij mijn weten wel de eerste maal dat de gegevens ons toelaten een schatting te maken van het procentuele aandeel van de bomen in  onze tuinen met betrekking tot het totale boombestand in Vlaanderen. Net zoals de totale tuinoppervlakte in Vlaanderen een niet te onderschatten, maar gefragmenteerde, groene zone is, is ook de omvang van het totale bomenbestand van grote waarde. 

Reden temeer dus om er zorg voor te dragen, zo weinig mogelijk te kappen en er netto voor te zorgen dat ons tuin-bomenbestand groeit.

Oh, en nog iets, als we het dan toch over de bomen hebben, dan liefst inheemse. Ja, ik weet het, ik blijf het moeilijk hebben met die discussie over inheems versus niet inheemse soorten, zie ook een vorige post hierover. Maar onlangs ging iemand hierover met mij in gesprek en gaf me toch enige duiding wat betreft deze discussie als het op bomen neerkomt. Ik citeer even “Een voorbeeld daarvan is de soortenrijkdom gebonden aan inheemse versus uitheemse bomen. Een bos met Amerikaanse eik, Corsicaanse den en Amerikaanse vogelkers is veel soortenarmer dan een bos met Zomereik, grove den en Europese vogelkers.”

Aarzel niet om te reageren of iets toe te voegen. Ik leer graag bij en ik hoop dat dit voor iedereen die deze blog leest zo is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s